"नवीन तंत्रज्ञान, नवीन धोके, नवीन कायदे"
Fintech Regulation, NBFC नियम, Digital Lending Apps फ्रॉड, Loan Apps हॅरसमेंट, RBI Guidelines on Digital Lending 2022 — नवीन आर्थिक गुन्हेगारीचे कायदेशीर आराखडे.
| Entity | Regulator | Key Law |
|---|---|---|
| Banks | RBI | Banking Regulation Act 1949 |
| NBFC | RBI | RBI Act 1934 Chapter IIIB |
| Payment Systems | RBI | Payment & Settlement Systems Act 2007 |
| Fintech (Unregistered) | — | No specific regulator (गैरकायदेशीर शक्य) |
| Digital Lending Apps | RBI (through NBFC/Bank partner) | RBI Digital Lending Guidelines 2022 |
Registered NBFC: RBI License, Capital Requirements, KYC Compliance, Fair Practices Code
Fintech (LSP): Loan Service Provider — बँक/NBFC चा Agent; स्वतः Lending करू शकत नाही
Illegal Lenders: No RBI License, Chinese/Foreign Apps, Extreme Interest (1000%+ APR), Harassment
ओळख: RBI Website वर NBFC List check करा; App Permissions तपासा
1. Loan Disbursement: फक्त बँक खात्यात; No Third Party/Wallet
2. KYC: LSP ने Regulated Entity (Bank/NBFC) च्या वतीने करावे
3. Disclosure: APR, Total Cost, Recovery Process — स्पष्टपणे सांगणे अनिवार्य
4. Data Access: फक्त आवश्यक Data; Contact List/Gallery Access बंदी
5. Grievance: LSP कडे Grievance Redressal + Regulated Entity संपर्क
6. Cooling Off: Borrower ला 3 दिवसांत Loan Return करण्याचा हक्क (Penalty-free)
7. Recovery: Abusive Recovery Practices बंदी; IC 811 (Recovery Agent Guidelines) लागू
• Excessive Permissions: Contact List, Gallery, SMS Read — सर्व मागतात
• No RBI/NBFC Info: App मध्ये Regulated Entity नाव नाही
• Very High Interest: 100%+ APR (दररोज 1-2%)
• Short Tenure: 7-15 दिवस Repayment
• Processing Fee: Loan Amount मधून आधीच कट (रु. 10,000 मागितले, रु. 7,000 मिळाले)
• Harassment: Contacts ला कॉल, Morphed Photos, धमकी
तथ्ये: पीडिताने Chinese Loan App वरून रु. 5,000 घेतले. रु. 15,000 परत मागितले. न दिल्यास Contacts ला Morphed Photos पाठवले. पीडिताने आत्महत्येचा प्रयत्न केला.
कारवाई: पुणे Cyber Cell FIR — IT Act 66E, 67 + BNS 308, 351, 108. App Operators (Chinese Nationals) विरुद्ध INTERPOL Notice. Google ला App Remove करण्याचा आदेश. 5 Operators अटक.
शिकवण: Loan App Harassment गंभीर गुन्हा; तात्काळ Police + Cyber Cell ला Report करा.
| फ्रॉड प्रकार | modus operandi | कायदेशीर स्थिती |
|---|---|---|
| Ponzi/MLM | High Returns Promise, Referral Bonus | PCMC Act + BNS 318/319 |
| Fake Exchange | बनावट Crypto Exchange; Deposit गायब | IT Act 66D + BNS 318 |
| Romance Scam | Dating App → Crypto Investment → Fraud | IT Act 66D + BNS 318 |
| SIM Swap → Crypto | Exchange Account Takeover | IT Act 66, 66C + BNS 318 |
| Rug Pull | Token Launch → Developers गायब | SEBI (if Security) + BNS 318 |
RBI Position: Cryptocurrency Legal Tender नाही; Exchanges Regulated नाहीत (SEBI नियम प्रस्तावित)
Tax: 30% Tax on Gains + 1% TDS (Finance Act 2022)
1. तात्काळ: App Permissions Revoke करा (Settings → App → Permissions)
2. Screen Recording: Harassment Messages/Calls चे पुरावे जमा करा
3. NCRP: cybercrime.gov.in वर Online FIR
4. Police: जवळच्या पोलीस ठाण्यात/Cyber Cell मध्ये FIR
5. RBI: RBI Ombudsman (जर NBFC Registered असेल)
6. Google/Apple: App Report करा (Fraudulent/Harmful)
7. CERT-In: incident@cert-in.org.in (Data Breach Report)
विषय: IT Act 66E, 67, 66D आणि BNS 308, 351 अंतर्गत FIR
तथ्ये:
1. मी [नाव] [App नाव] वरून दि. [तारीख] रोजी रु. [रक्कम] कर्ज घेतले.
2. App ने माझ्या Contacts, Gallery ला Access घेतला.
3. मी रु. [रक्कम] परत करूनही रु. [अधिक रक्कम] मागत आहेत.
4. माझ्या Contacts ला अश्लील/Morphed Photos पाठवले.
5. जीवे मारण्याची/बदनामीची धमकी दिली.
संलग्न: Screenshots, Call Recordings, Transaction Proof, Contact Messages